สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน

ส่วนที่ 1 สภาพทั่วไป

1.1 ลักษณะที่ตั้งชุมชน

อำเภอปากพะยูน เป็นอำเภอ 1 ใน 11 อำเภอของจังหวัดพัทลุง คำว่า “ปากพะยูน” สันนิษฐานว่ามาจากคำว่า “ปลาพะยูน” ซึ่งเป็นปลาที่มีลักษณะคล้ายปลาโลมา เลี้ยงลูกด้วยนม สมัยก่อนปลานี้มีอยู่มากในทะเลสาบตอนใต้

อำเภอปากพะยูนตั้งเมื่อ พ.ศ. 2439 ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 เดิมมีอาณาเขตกว้างขวาง 17 ตำบล รวมตำบลเขาชัยสนและตำบลกำแพงเพชร จังหวัดสงขลา พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้เสด็จเมื่อ ร.ศ. 108 และมีหลักฐานพระปรมาภิไธยย่อ จปร. ร.ศ. 108 ไว้ ณ หน้าเพิงเทวดาในหมู่เกาะสี่ เกาะห้า

พื้นที่แบ่งเป็น 2 อบต. และ 6 เทศบาล เทศบาลแบ่งเป็น 4 ชุมชน

เทศบาลตำบลปากพะยูนตั้งอยู่ห่างจากศาลากลางจังหวัดพัทลุงไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ตามทางหลวงหมายเลข 4 (ถนนเพชรเกษม) เป็นระยะทาง 66 กิโลเมตร เข้าถึงได้ 2 ทาง คือทางหลวงหมายเลข 4043 จากอำเภอป่าบอนทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ และทางหลวงหมายเลข 4181 ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้

ภูมิประเทศ ภูมิอากาศ และทรัพยากร

2. ด้านการเมืองและการปกครอง

2.1 เขตการปกครองและการเดินทาง

• ทางหลวงหมายเลข 4181 สายหลัก แยกจากทางหลวงหมายเลข 4 ผ่านหมู่ที่ 4 บ้านโพธิ์ เทศบาลตำบลอ่าวพะยูน
• ถนนหารเทา–ปากพะยูน จากเขตเทศบาลสู่บ้านบางเตง
• ถนนเทศบาล 1 จากศูนย์กลางชุมชนไปบ้านพรุหมอ
• ถนนเทศบาล 2 ผ่านหมู่ที่ 5 เทศบาลตำบลอ่าวปากพะยูน
• ถนนเทศบาล 5 ต่อจากทางหลวงหมายเลข 4181 และถนนลาดยางเช่นถนนเทศบาล 4

มีจุดจอดรถรับส่งผู้โดยสารประจำทาง 2 จุด คือหน้าอำเภอเก่า และตรงท่าเรือ รถประจำทางปากพะยูน–หาดใหญ่ วิ่งผ่านเกาะหมาก อำเภอสิงหนคร และสะพานติณสูลานนท์ มีรถสองแถวปากพะยูน–ควนเนียง–หาดใหญ่ ในชุมชนมีรถมอเตอร์ไซค์รับจ้างและรถสามล้อเครื่อง

2.2 การเลือกตั้ง

การเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาลและสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร มีการแต่งตั้งประชาชนในพื้นที่ร่วมเป็นกรรมการ การจัดทำแผนยุทธศาสตร์และแผนพัฒนามีผู้ทรงคุณวุฒิ หัวหน้าส่วนราชการระดับจังหวัดและอำเภอ ผู้แทนประชาคม และประชาชนในเขตเทศบาลร่วมจัดทำ

ฝ่ายบริหาร

ประกอบด้วยนายกเทศมนตรี รองนายกเทศมนตรี 2 คน ที่ปรึกษา และเลขานุการนายกเทศมนตรี

สภาเทศบาล

สมาชิกมาจากการเลือกตั้งของประชาชนในเขตเทศบาล อยู่ในวาระคราวละ 4 ปี มีประธานสภา รองประธานสภา และเลขานุการสภา

พนักงานเทศบาล

โครงสร้างประกอบด้วย 1 สำนัก 5 กอง

• สำนักปลัดเทศบาล
• กองคลัง
• กองช่าง
• กองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม
• กองการศึกษา
• กองการประปา

3–4 ประชากรและสภาพทางสังคม

4.5 การสังคมสงเคราะห์

1. จ่ายเบี้ยยังชีพให้ผู้สูงอายุ ผู้พิการ และผู้ป่วยเอดส์
2. รับลงทะเบียนและประสานโครงการเงินอุดหนุนเพื่อการเลี้ยงดูเด็กแรกเกิด
3. ประสานการทำบัตรผู้พิการ
4. ช่วยเหลือผู้ยากจน ยากไร้ ผู้มีรายได้น้อย และผู้ด้อยโอกาส
5. ปรับปรุงซ่อมแซมบ้านคนจน

5. ระบบบริการพื้นฐาน

มีที่ทำการไปรษณีย์โทรเลข 1 แห่ง ให้บริการรับส่งข่าวสาร พัสดุ ทั้งในประเทศและต่างประเทศ รวมถึงบริการด้านการเงิน

6–9 เศรษฐกิจ วัฒนธรรม และทรัพยากรธรรมชาติ

ข้อมูลชุมชน

ทรัพยากรธรรมชาติ

แหล่งน้ำสำคัญคือทะเลสาบสงขลา ซึ่งเป็นน้ำกร่อย ปัจจุบันแหล่งน้ำเสื่อมสภาพและสัตว์น้ำลดลง ไม่มีป่าไม้และไม่มีพื้นที่ภูเขา สภาพแวดล้อมโดยรวมค่อนข้างดีเพราะไม่มีโรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ แต่บ้านเรือนริมทะเลและพ่อค้าแม่ค้าในตลาดมีการทิ้งขยะและปล่อยน้ำเสีย มีรถเก็บขยะ 1 คัน เก็บขยะและสิ่งปฏิกูลได้ประมาณ 1,100 ตันต่อปี โดยกำจัดที่บ่อขยะของเอกชน

ส่วนที่ 2 ยุทธศาสตร์การพัฒนา

โครงสร้างพื้นฐานเข้าถึงทุกแห่งหน ระบบเศรษฐกิจชุมชนเข้มแข็ง แหล่งท่องเที่ยวลือเลื่อง บ้านเมืองสะอาด ประชาราษฎร์สุขภาพดี เด็กและเยาวชนมีการศึกษา

พันธกิจ

1. จัดให้มีและบำรุงรักษาทางบก ทางน้ำ ขยายเขตไฟฟ้าสาธารณะ และขยายเขตจ่ายน้ำประปา
2. ส่งเสริมและสนับสนุนการประกอบอาชีพ
3. พัฒนาแหล่งท่องเที่ยวในเขตเทศบาล
4. กำจัดมูลฝอย สิ่งปฏิกูล และน้ำเสีย
5. ปรับปรุงและพัฒนาสถานที่พักผ่อนหย่อนใจและสถานที่ออกกำลังกาย
6. ส่งเสริมการศึกษา และวัฒนธรรมประเพณีท้องถิ่น
7. อนุรักษ์และฟื้นฟูวัฒนธรรมประเพณีท้องถิ่น

ยุทธศาสตร์ 9 ด้าน

1. เศรษฐกิจ การเกษตร อาชีพ และตลาดกลาง
2. โครงสร้างพื้นฐาน ผังเมือง และสาธารณูปโภค
3. การศึกษา ศิลปวัฒนธรรม ประเพณี ศาสนา และการกีฬา
4. สุขภาพอนามัยและสาธารณสุข
5. ความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน รวมถึงปัญหายาเสพติด
6. ความมั่นคงและความเป็นระเบียบของสังคม
7. การบริหาร การเมืองการปกครอง และการมีส่วนร่วม
8. ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
9. การท่องเที่ยว

การวิเคราะห์เพื่อพัฒนาท้องถิ่น

เทศบาลใช้ SWOT เพื่อประเมินสถานภาพการพัฒนา ทั้งปัจจัยภายในและปัจจัยภายนอก

ดาวน์โหลดเอกสารต้นฉบับ (PDF)